بیماری نواری باکتریایی برگی گندم
علائم شناسی بیماری نواری باکتریایی برگی گندم بیماری نواری باکتریایی برگی یکی ازبیماریهای مهم گندم دردنیا محسوب می شود. این بیماری بهوسیله باکتری Xanthomonastranslucens ایجاد میشود. بوته های آلوده دو تیپ علائم مجزا نشان می دهند.ظهور زخم و علائم بیماری روی برگ ها بهصورت لكه ها یا نوارهای ریز، نیمهشفاف و آبسوخته است که سپس به لكههای کشیده قهوهای شفاف (در گندم) و نوارهای شفاف محدود به رگبرگها (در جو) تبدیلمیشود. بسیاری از زخمها از نوک برگ شروعشده، بهسمت پایین گسترشمییابند اما این الگو معمولاً در شرایط نیمهگرمسیری مشاهدهنمیشود. در این مناطق علائم اغلب وسط برگ، جایی که شبنم صبحگاهی مدت بیشتری میماند، دیدهمیشود. لکه های نواری روی سطح برگ به صورت زخم های آبسوخته ظاهر می شوند که در صورت وجود رطوبت بالا این لکه های نواری به سرعت به صورت موازی با رگبرگ ها توسعه می یابند و منجر به کلروز و نهایتاً نکروز برگها می شوند. در شرایط خشک یا در میزبانهایی با حساسیت کمتر این نوارها کوچک باقی می مانند. همچنین در شرایط خشک ترشحات باکتری به صورت گرانول های زرد رنگ خشک می شوند. ممکن است علائم بیماری به سمت غلاف برگ پیشروی و در نهایت آلودگی به ساقهها نیز سرایتکند. در این صورت بهسبب وجود ترشحات چسبنده باكتری در منطقه غلاف، امكان رشد طبیعی ساقهها فراهمنخواهدشد و این امر باعث پیچیدگی و بدشکلی ساقه میشود. در شرایط مرطوب، قطرات شیری رنگی از ترشحات باكتری بر سطح برگها نیز ظاهرمیشود (شکل 1).ظهور علائم روی سنبله ها یا گردن سنبله تیپ دوم علائم بیماری است که در این صورت بیماری لكه سیاه، كاه سیاه یا سوختگی سیاه پوشینه (Black chaff) معرفی میشود. در این شرایط به دلیل ظهور خطوط طولی آبسوخته و در مراحل پیشرفته تر ارغوانی تا سیاه روی پوشینهها و لماها، بیماری به سهولت قابل تشخیص خواهد بود. ممکن است محور سنبله، پوشه و ریشکها نیز آلودهشوند. علائم در گندم بسته به شرایط محیطی، رقم و شدت بیماری متفاوت است. شکل 2-آلودگی سنبله و گردن سنبله به بیماری نواری باکتریایی برگ گندم

مدیریت بیماری
باكتری عامل این بیماری میتواند از طریق بذر آلوده، باد، باران، بقایای گیاهی، میزبانهای ثانویه، حشراتی مانند تریپس و شته و نیز از طریق خاك از نقطهای به نقطه دیگر یااز سالی به سال دیگر منتقلشود.بقایای گیاهی، میزبانهای تناوبی و خاک مهمترین منابع اصلی زادمایه اولیه هستند. باکتری بذر را هم آلودهمیکند. با اینکه نرخ انتقال با بذر پایین است ولی بذر منبع مهمی برای گسترش زادمایه اولیه به مناطق پاک است.
راهکارهای اصلی مدیریت بیماری نواری باکتریایی شامل استفاده از بذر گواهیشده و تولید بذر در مناطق عاری از بیماری، تناوب زراعی و از بین بردن منابع گیاهی آلوده است